تبلیغات
اجتماع و من( شمس کیا) - کلید تمدن شرق زیر خروارها خاک مدفون شد!

کد ِکج شدَنِ تَصآویر

کداهنگ برای وبلاگ

یادها فراموش نخواهند شد ، حتی به اجبار و دوستی ها ماندنی هستند ، حتی با سکوت

google-site-verification: googleb16b06fd186b60b2.html
Please support me
(لطفا از من حمایت کنید)
کلید تمدن شرق زیر خروارها خاک مدفون شد!
نویسنده :
شمس کیا
تاریخ :
یکشنبه 18 آبان 1393
زمان :
01:51 ب.ظ
نظرات () |


تمدن "ارت" در حاشیه رودخانه هلیل رود پس از سالها سر از افسانه های شهر دقیانوس برداشت اما با وجود همه داشته هایش از جمله قدیمی ترین لوح گلی تمدن شرق پس از سالها از آخرین فصل کاوش به حال خود رها شده و زیر خروارها خاک مدفون است.
تمدن "ارت" در حاشیه رودخانه هلیل رود پس از سالها سر از افسانه های شهر دقیانوس برداشت اما با وجود همه داشته هایش از جمله قدیمی ترین لوح گلی تمدن شرق پس از سالها از آخرین فصل کاوش به حال خود رها شده و زیر خروارها خاک مدفون است.

 شهر جیرفت در جنوب استان کرمان شهری است که بین دو رودخانه هلیل رود و ملنتی از گذشته های دور بنا شده و همچنان مردمان سخت کوش این شهر در بستر فرهنگ و اجتماعی خاص در حال گذران زندگی هستند، بچه های این شهر هر شب در قصه های مادر بزرگهایشان نام شهری به نام دقیانوس را می شنیدند و گفته می شود هر بار که باران شدید و یا سیل در این منطقه می آمده مردم بومی مهره ها و ظروف قدیمی پیدا می کردند.

این داستانها در دل مردمان جیرفت آنقدر سینه به سینه منتقل شد تا در یکی از روزهای سالهای گذشته سیلی عظیم شهر جیرفت را در برگرفت سیلی آنچنان عظیم که بزرگترین شهر جنوب کرمان سالها به خود ندیده بود و شهر در محاصره دو رودخانه خروشان قرار گرفت که هر لحظه مناطق بیشتری از شهر را زیر امواج خورشانش تخریب می کرد اما درنهایت سیلاب فروکش کرد و پس از آن افسانه ها سر ار خاک برداشتند.

کلید تمدن شرق زیر خروارها خاک مدفون شد!

روزهای بعد از این سیل مردم در همان منطقه ای که آن را به عنوان شهر دقیانوس یاد می شد هزاران قطعه عتیقه یافتند، در آن زمان درحالیکه مسئولان هنوز از این تمدن بی خبر بودند غارتگران میراث فرهنگی به جان این مناطق افتادند و آن را غارت کردند که نمونه بارز این حفاریهای غیر مجاز در مطوط آباد روی داد و هزاران قطعه به تاراج رفت اما با ورود دستگاههای ذی ربط جلوی حفاریها گرفته شد و بسیاری از این عتیقه ها باز پس گرفته شد.

اما برخی از این اشیاء هم از موزه های خارج از کشور سر درآورد که چند نمونه از انها در دولت قبل و با پیگیریهای قضایی بار دیگر از موزه های غربی به کشور باز پس گرفته شد.

راز تمدن سر به مهر فاش شد


در آن زمان میراث فرهنگی با فعال کردن گروههای متخصص و کار بلد به شناسایی منطقه پرداخت که نتیجه آن کشف مناطق گسترده باستانی بود که در راس آن تپه های کنار صندل جنوبی و کنار صندل شمالی جای دارند و اینجا بود که راز تمدنی هفت هزار ساله که سالها سر به مهر مانده بود فاش شد.

کشف هزاران قطعه اشیاء منحصر به فرد باستانی، تپه های زیگوراتی و به خصوص لوحهای گلی که قدیمی تر از کهنترین لوحهای یافت شده از تمدن بین النهرین بود و نظریه های سر منشاء پیدایش خط در جهان را نیز سوال برد. و در این میان پیکره ای عظیم نیز از کنار صندل جنوبی یافت شد.

کشف خطی قدیمی تر از خط میخی که رمزگشایی نشد

لوحی که پس از سالها از کشفش هنوز هم رمز گشایی نشده از آثار تمدنی بود که اکتشاف در آن به دلیل کمبود بودجه متوقف شد.

هم اکنون برای حفاظت از محوطه های این تمدن تنها کاری که می شود گل اندود کردن تپه های گلی برای رهایی از بارانهای سیل آسای جنوب استان کرمان در فصل پاییز و زمستان است.

اما طبق بررسیهای صورت گرفته تمدن "ارت" حلقه گم شده تمدن شرق است تمدنی که با شهرهای بزرگ بین النهرین مراودات تجاری داشته و حتی قدرت نظامیش را به رخ انان می کشیده است.

در آثاری که از باقیمانده شهر "اوروک" در بین النهرین به دست آماده است لوحی یافت شده که از مراودات این شهر با شهری به نام "ارت" در شرق ایران زمین سخن گفته است. این لوح در واقع نامه نگاری بین دو پادشاه در اوایل هزاره دوم پیش از میلاد را بیان می کند که به خط میخی نگاشته شده است. در این لوح دو پادشاه سومر و پادشان تمدن ارت با یکدیگر مناقشه می کنند. 

ترجمه این لوح به این شرح است؛ (روزی "انمرکار" پادشاه شهر اوروک با فرستادن نماینده ای، از حاکم ارت می خواهد تا استادان هنرمند و سنگهای گرانبها را برای ساخت معبد به اوروک بفرستد. حاکم ارت هم در ازای فرستادن سنگها، از پادشاه اوروک تقاصای غله می کند، "انمرکار" غله را می فرستد، اما حاکم ارت از فرستادن سنگها سر بازمی زند. 10سال بعد، "انمرکار" دوباره قاصدی به سرزمین ارت می فرستد و تقاضای خود را تکرار می کند، عاقبت دو پادشاه به تفاهم می رسند و حاکم ارت، هنرمندان و سنگهای زینتی را به سومر می فرستد.)

پروفسور یوسف مجیدزاده باستانشان و سرپرست گروه باستانشانسی جیرفت این تمدن را همان تمدن ارت می داند و در واقع حلقه گم شده تمدن شرق که همان "ارت" بود کشف می شود.

ابهام در خصوص منشاء نخستین خط/ ایرانی ها مخترع خط بوده اند


اما نکته قابل توجه این است الواحی که در جیرفت یافت شده است قدیمیتر از لوحهای خط میخی تمدن بین النهرین است و این می تواند قواعد فرضیه های تاریخی جهان را تغییر دهد و سرمنشاء پیدایش خط را به جای بین النهرین به ایران نسبت دهد.

لوح کشف شده سالها قدیمی تر از خط میخی است اما پس از گذشت سالها از کشفش هنوز اقدامی برای بازخوانی و یا حداقل ادامه اکتشافات در تپه های تاریخی محل کشف این لوح صورت نگرفته است!

پروفسور مجید زاده در خصوص این لوح معتقد است که این اثر قدیمی تر از خط میخی تمدن بین النهرین است که البته جدا از قدمت این خط بازخوانی این لوح از ضروریات است  اما تا کنون خط شناسان مشهور جهان از رمزگشایی این خطوط عاجز مانده اند.

آغاز کاوش هدفمند در حوزه تمدن ارت ضروری است

رئیس پایگاه باستانشناسی جیرفت اظهارداشت: تمدنی که در حوزه هلیل رود کشف شده است یکی از کهنترین تمدنهای بشری است و بررسی مطالعه و کاوش هدفمند در آن بسیار ضروری است.

نادر علیدادی اظهارداشت: برنامه های کاوشهای باستانشناسی در این محدوده تنها در شش فصل انجام شد و برپایه کاوش و بررسیهای صورت گرفته که آن هم در چهار نقطه انجام شد شاهد وجود بقایای تمدنی با قدمت هفت هزار ساله در این حوزه هستیم.

وی افزود: کاوشها در منطقه کنارصندل، گورستان مطوط آباد و گورستان قلعه کوچک متمرکز شده بود که نتیجه آن نیز پیدایش تمدنی از عصر مفرغ بود و بقیه مناطق همچنان کاوش نشده اند.

علیدادی افزود: این کاوشها برای مطالعه بر روی یک تمدن بسیار کم بود و نمی توان به زوایای دقیقی از این تمدن رسید و نیاز است که بررسیها و کاوشهای هدفمند در این منطقه تاریخی مجددا آغاز شود.

کاوشها در کهنترین تمدن شرق سالهاست متوقف شده است

وی گفت: کاوشها هم اکنون متوقف شده است اما همین بررسیها نیز نشان می دهد با تمدنی بسیار بزرگ سر و کار داریم که همزمان با شهرنشینی شکل گرفته و یکی از پیشرفته ترین تمدنهای زمان خود بوده است.

علیدادی ادامه داد: این تمدن بسیار غنی به واسطه دست ساخته های بشری از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و نمونه از این آثار در موزه جیرفت، موزه کرمان و موزه ملی ایران نگهداری می شود.

وی با اشاره به معماری این تمدن گفت: شاهد معماری بی نظیر و نظام اجتماعی و فرهنگی مترقی در حوزه شهر نشینی، حکومتی و یادمان های مذهبی در این منطقه هستیم.

رئیس پایگاه باستانشناسی جیرفت افزود: همچنین اشیاء سفالی، سنگ کلوریت و فلزهای منقوش به تصاویر انسانی و حیوانها مختلف از این تمدن به دست آمده است که نشان از اوج هنر و فرهنگ مردمان این حوزه تاریخی دارد.

تمدن ارت با تمدن رود سن و بین النهرین هم عصر است

وی گفت: آنچه که قابل توجه است این می باشد که این تمدن تنها مختص حوزه های محدود نیست بلکه گسترده فراوانی تا منطقه جازموریان دارد و نشان می دهد گسترده جغرافیایی این تمدن قابل توجه بوده و با تمدنهای دیگر هم عصر نیز مراودات قابل توجهی داشته اند.

علیدادی ادامه داد: این تمدن هم عصر با تمدن رود سن و بین النهرین بوده و باید برای بررسیهای بیشتر مطالعات و کارهای علمی را بار دیگر در این حوزه آغاز کنیم.

تاکنون موفقیتی در خصوص رمزگشایی از چهار لوح تاریخی به دست نیامده است

وی در خصوص الواح یافت شده در این حوزه تاریخی نیز گفت: چهار لوح در کاوشها به دست آمده است که همان زمان برای رمزگشایی از دانشگاههای معتبر جهان کمک گرفته شده اما تاکنون در خصوص رمزگشایی موفقیتی به دست نیامده است و دلیل آن نیز منحصر به فرد بودن این خط است.

وی گفت: این لوحها یکی از قدیمی ترین لوحهای کشف شده در جهان هستند اما خط این لوحها همچنان برای محققان ناشناخته است.

جایی که امروزه از آن به عنوان شهر دقیانوس یاد می کنیم پادشاه مقتدر ارت قلمرویی مملو از ثروت دارد در حالی که سومریان ضعیف و سرگشته به دنبال منابع جدید می گردند. 

پادشاه ارت اما سرزمینی دارد در حاشیه رودخانه عظیم هلیل رود، دره ای مملو از زمین های کشاورزی، معادن و چهار راهی برای عبور کاروانهای مختلف، ارت مقتدر و با شکوه فراوان سر به فلک کشیده است. 

در مقابل تمدن "اوروک" در بین النهرین در سرزمینی بی آب و علف در بین النهرین است که پست و فاقد هر گونه ثروت است اما مردمانی سرکش و یاغی دارد، هفت رشته کوه "اوروک" و"ارت" را از هم جدا می کنند. 


نخستین مکاتبه بین المللی بین سران دو تمدن 
اما "انمرکار" پادشاه اوروک چشم طمع به "ارت" دوخته است و در اینجاست که لوح کشف شده در حفاریهای اخیر تپه کنار صندل جیرفت صحنه جنگ دو پادشاه می شود. 

داستان دو هم آورد نخستین پیام بین المللی بین دو پادشاه دو اقلیم است که نشان از جنگ لفظی بین دو پادشاهان قلمرو دارد. 

طبق گفته کارشناسان در آن دوران روابط گسترده سیاسی و اقتصادی و فرهنگی بین تمدنهای ایران زمین و از سوی دیگر تمدن بین النهرین وجود داشته است که مهمترین شواهد لوح مشهور " المنکار و فرمانروای ارت" و همچنین کشف ظروف ساخته شده در حوزه تمدن ارت در حفاریهای شهرهای موسوم به تمدن سومر است. 

مردمان ارت نوشتن را آغاز کردند 
کشف لوح خطی با قدمت بیش از لوحهایی که آنها را سرمنشاء خط در جهان می دانستند بر پیچیدگی تمدن ارت افزوده است و نشان می دهد که مدتها قبل از لوحهای بین النهرین مردمان ارت می نوشتند.


فرسایش شدید باران بر دیواره های قلعه ارت 

و این مردم ارت بودند که تمدن و فرهنگ خود را بر بین النهرین غالب کرده بودند و شهرهای سومر از لحاظ اقتصادی وابسته به مردمان دجله هلیل رود بودند. 

انعکاس تمدن ارت در نشریه های مشهور باستانشناسی 
نشریه مشهور "دیرینه شناسی" که در فرانسه منتشر می شود در شماره 399 خود در خصوص تمدن جیرفت که از آن به عنوان تمدنی اسرار آمیز یاد می کند و می نویسد: هزاران هزار شی نفیس از حفریهای غیرقانونی در جیرفت به دست آمده که کیفیت هنری این اشیا درجه والای رشد فرهنگی ساکنان فلات ایران را در اواخر هزاره چهارم نشان می دهد و باب تازه ای را در مطالعه نقش آنان در شکل گیری تمدن بین النهرین می گشاید.



هزاران قطعه سفال رها شده بر دامنه های کنار صندل جنوبی 

در ادامه این مقاله آمده است که "صدها ظرف بازیافتی از نوع سنگ صابونی منقوش با نقوش انسانی و جانوری تزیین شده با سنگ نشانده هایی از سنگ های فیروزه، مرمر و... تنها نمونه کوچکی از هزاران هزار شی نفیسی است که از حفریات غیرقانونی در جیرفت در جنوب استان کرمان به دست آمده است. 

نقش تمدن ارت در شکل گیری تمدن بین النهرین 
این سرزمین که از یک سو با کویر لوت و از سوی دیگر با کشورهای افغانستان و پاکستان همسایه است، نشان می دهد که در حدود پنج هزار سال پیش مرکز تولید این نوع ظروف و اشیای نفیس تزیینی از انواع دیگر بوده است. 

تولیداتی که در آن روزگاران از دره سند گرفته تا فرات و تا سواحل شمالی شبه جزیره عربستان خواهان فراوان داشته است. 

کیفیت بی نظیر هنری این اشیا درجه والای رشد فرهنگی ساکنان فلات ایران را در اواخر هزاره چهارم نشان می دهد و باب تازه ای را در مطالعه نقشی می گشاید که آنها می توانستند در شکل گیری تمدن بین النهرین داشته باشند." 

اما در واقع هیچ گاه این باب جدید در جنوب کرمان برداشته نشد تا اینکه چندی پیش باز 18 شی تاریخی تمدن جیرفت که حراج آنها در کریستی لندن متوقف شده بود نام ایران را بر سر زبانها انداخت و پس از بازگرداندن این اشیاء به ایران جلسات متعدد و باشکوهی برای رونمایی از این اشیاء برپا شد اما کسی در این جلسات از خود نپرسید بر سر سرزمین دقیانوس، محوطه مطوط آباد و دو تپه کنار صندل که مهد این تمدن بودند چه آمده است. 

اینکه این تمدنها چگونه زیر خروارها خاک مدفون شده اند کسی نمی داند اما محتمل ترین گزینه سیلاب گسترده رودخانه هلیل رود است دقیقا همان سیلابی که حدود یک دهه قبل بر اثر طغیان رودخانه هلیل رود بار دیگر نمایان شد. 

سیلاب تمدن مدفون شده را نمایان کرد/ داستانهای کودکانه به حقیقت تبدیل شد 
داستان این تمدن فراموش شده از آنجا آغاز شد که حدود 10 سال قبل رودخانه هلیل رود بار دیگر طغیان کرد و پس از فروکش کردن طغیان رودخانه مردم محلی که پیش از این افسانه ها در خصوص شهر دقیانوس و پیدا شدن گنج در اطراف شهر جیرفت در داستانهای محلی به کودکان می گفتند و آنها را به خواب شبانه فرو می بردند پس از پایان سیلاب خود از خواب بیدار شدند و دیدند سیل شهری عظیم را نمایان کرده است و اینجا بود که پرده جدید این تمدن آغاز شد که موجب تاسف علاقمندان به باستان شناسی شد. 

دشتهای سوراخ سوراخ ارت/ زخمی عمیق بر پیکر تاریخ 
دشتهای سوراخ سوراخ شده حوزه تمدن جیرفت و حفاریهای غیر مجازی که درنهایت پس از رسانه ای شدن این موضوع حفاریها متوقف و اقدامات گسترده ای برای باز گرداند این اشیاء صورت گرفت اما هنوز در شهر جیرفت شایعه است که برخی مردم به واسطه همین گنجینه ها متمول شدند. 

ارزش این گنجینه ها به حدی بود که تنها در حراج کریستی لندن 18 شی آن میلیاردها دلار به حراج گذاشته شد. 

پس از مدت کوتاهی از این حفاریها، گروه باستانشناسی با سرپرستی " پروفسور " یوسف مجید زاده" در منطقه شروع به کاوش کردند در زمان کوتاه موفق به کشف دو تپه کنار صندل شمالی و جنوبی شدند که در واقع منطقه حاکم نشین تمدن ارت بود. 

ارت بار دیگر به خاک سپرده شد 
یکی از نخستین تمدنهای بشری کشف شد، حاکم نشین و در اطراف آن خانه های مردم عادی بر اساس طبقات اجتماعی در حفاریهای ابتدایی همه از جمله نشریات مشهور باستانشناسی فرانسه و ایتالیا از کشف تمدنی بزرگ سخن گفتند که می تواند بسیار از نظریه های باستانشناسی و تاریخ جهان را متحول کند که خود می توانست به عنوان افتخاری برای ایران زمین مطرح شود اما چند سال بعد به دلیل مشکلاتی حفاری ها متوقف شد سایه بانی که برای حفاظت تپه کنار صندل ایجاد شده بود برچیده شد و تمدنی که سر از خاک برآورده بود بار دیگر فراموش شد. 

خروج قسمتهایی از این تمدن از دل خاک دیوارهای و باروهای قلعه کنار صندل و یک مجسمه سنگی را در معرض فرسایش شدید باران و سیلابهای رودخانه هلیل قرار داد و بار دیگر این نکته را به ما یادآور شد که خاک امانتدارترین عنصر ابنیه تاریخی است و این سوال را ایجاد کرد که اگر نمی خواستیم از این تمدن که از آن به عنوان یکی از نخستین خواستگاههای بشری و تمدنهای انسانی یاد می شود نگهداری کنیم چرا اقدام به حفاری کردیم. 


عقاب نماد تمدن ارت 

هم اکنون تپه های کنار صندل شمالی و به خصوص جنوبی تمدن ارت در وضعیت نا مناسبی قرار دارند بارانهای سیل آسا و وزش بادهای سهمگین جنوب کرمان موجب فرسایش شدید این تپه های باستانی شده است به طوریکه شیارهای بزرگی از راه آبه ها بر روی این تپه ها ایجاد شده است و به گفته مردم محلی سوراخهایی را در دل این تپه ها ایجاد کرده است. 

گل اندود کردن کنار صندل برای رهایی از بارنهای سیل آسا! 
با وجود هشدارهای مکرر خبرگزاری مهر در خصوص لزوم ایجاد سایه بان و جلوگیری از بارش مستقیم باران بر روی این آثار کهن پیش از تاریخ تنها کاری که انجام شده است گل اندود کردن برخی از ابنیه ای است که سر از خاک بیرون آمده است. 

نصب منبع آب روستا در دامنه تپه کنار صندل 
نکته قابل توجه دیگر اینکه مردم روستا در نزدیکی این تپه منبع بزرگی از آب را نصب کرده اند که بر روی پایه های غیر مستحکم در چند متری این تپه مستقر شده است و در صورت سرنگونی می تواند موجب تخریب بخش قابل توجهی از این اثر تاریخی منحصر بفرد شود. 

اما اینکه چرا هیچ اقدامی در راستای ادامه حفاریها و یا حفاظت از این بنای تاریخی نمی شود که اسرار گسترده و اشیاء تاریخی را در دل خود جای داده نمی شود اما در مقابل 18 شی تاریخی این چنین عرصه تبلیغ رسانه ای می شود سوالی است که باید مسئولان پاسخ دهند. 

هم اکنون هزاران قلعه سفال شکسته شده بر دامنه کنار صندل منتظرند که مسئولان برای نجات آنها که هر کدام می تواند حلقه گم شده است در تاریخ باشند فکری کنند با این وجود تپه های کنار صندل هم اکنون به چراگاه و محل استراحتی برای احشام دامداران محلی تبدیل شده اند و این نکته را در ذهنها تداعی می کند که ای کاش هیچ گاه اهل دقیانوس سر از خاک بیرون نمی آوردند.



مرتبط با : درس اجتماعی


چه بیهوده است
در پاییز
به بهار فکر کردن
» تعداد مطالب :
» تعداد نویسندگان :
» آخرین بروز رسانی :
» بازدید ماه قبل :
» بازدید کل :
» آخرین بازدید :

انگلیس , دنیا , احتکار , ۹ میلیون ایرانی , احمدشاه , حیوان , سال سوم , تست , اجتماعی , ایران ,